STōK Cae Ras (Racecourse Ground) – opis projektu

Jak w skrócie przedstawia się projekt rozbudowy Racecourse Ground?

Plan rozbudowy jednego z najstarszych stadionów na świecie zakłada zastąpienie nieużywanej od 2008 trybuny za wschodnią bramką (tzw. The Kop) zupełnie nową konstrukcją.

Nowa trybuna pomieści 7,5 tys. widzów i będzie zdecydowanie najwyższa na stadionie. Wyróżni ją także ceglana fasada – cegły mają nawiązywać do lokalnej architektury, jednak fantazyjny układ pięciu połączonych segmentów oraz wizerunki smoków na ścianach nadadzą konstrukcji wyjątkowy, oryginalny charakter.

Budowa nowej trybuny pozwoli zwiększyć pojemność całego stadionu do ok. 18 tys. miejsc i umocni jego status jako najważniejszej areny piłkarskiej w północnej Walii.

Plany nowej trybuny powstały po przejęciu Wrexham AFC przez hollywoodzkich aktorów Ryana Reynoldsa i Roba McElhenneya na początku 2021. Dzięki nowym właścicielom zespół stał się fenomenem, notując w latach 2023–2025 trzy awanse z rzędu, a jego historię pokazano w popularnym serialu Welcome to Wrexham.

Starą The Kop rozebrano na przełomie 2022 i 2023, jednak budowa nowej trybuny nie rozpoczęła się zgodnie z planem, dlatego pod koniec 2023 wzniesiono w tym miejscu trybunę tymczasową, która przetrwała do lata 2025. Właściwa budowa nowej trybuny ruszyła dopiero w grudniu 2025 i ma się zakończyć na początku 2027.

Jak powstały plany budowy nowej trybuny na Racecourse Ground?

Jak prezentuje się Racecourse Ground?

Wrexham AFC to jeden z najstarszych klubów piłkarskich świata, a Racecourse Ground, na którym występuje ten zespół, to z kolei jeden z najstarszych stadionów na świecie. Chociaż Wrexham położone jest w Walii, Wrexham AFC uczestniczy w angielskim systemie rozgrywek ligowych.

Racecourse Ground pozostaje dziś największym i najważniejszym stadionem w północnej Walii. Jego nazwa w języku walijskim to Y Cae Ras, a od 1 lipca 2023 obowiązuje nazwa komercyjna: STōK Cae Ras.

Jak wyglądała sytuacja Wrexham AFC na początku XXI wieku?

Jeszcze na początku XXI wieku losy zasłużonego Racecourse Ground były bardzo niepewne, kiedy nowi właściciele Wrexham AFC zamierzali przenieść klub z Racecourse Ground, aby przeznaczyć teren pod inwestycję deweloperską (wyprowadzkę ostatecznie zablokował sąd).

Po spadku w 2008, przez kolejnych 15 sezonów Wrexham AFC występował na piątym poziomie rozgrywkowym. Pod koniec 2011 klub został przejęty przez stowarzyszenie kibiców (Wrexham Supporters Trust), które zdołało zebrać znaczne środki, aby uchronić go przed upadkiem.

Jak zmieniła się sytuacja Wrexham AFC po przejęciu go przez nowych właścicieli w 2021?

Na początku 2021 nowymi właścicielami klubu zostali dwaj hollywoodzcy aktorzy, Ryan Reynolds i Rob McElhenney. Zainteresowanie meczami Wrexham AFC znacznie wzrosło, a klub zaczął odnosić sukcesy, notując w latach 2023–2025 trzy awanse z rzędu, przechodząc z piątego na drugi poziom rozgrywkowy.

Ponadto Wrexham AFC został bohaterem nowego serialu Welcome to Wrexham, który miał swoją premierę w sierpniu 2022 i stał się bardzo popularny.

Dlaczego potrzebna jest nowa trybuna na Racecourse Ground?

Jednym z najważniejszych zadań, jakie postawili przed sobą nowi właściciele klubu, było przywrócenie do użytku trybuny za wschodnią bramką (tzw. The Kop), co miało zwiększyć pojemność obiektu w odpowiedzi na wysokie zainteresowanie meczami.

Przywrócenie do funkcjonowania nieużywanej od dłuższego czasu trybuny było najbardziej oczywistą rzeczą, jaką można było dokonać, chcąc zwiększyć pojemność stadionu. Reaktywowanie The Kop mogło też stworzyć strefę dedykowaną najzagorzalszym kibicom klubu.

Jak prezentowała się stara trybuna wschodnia na Racecourse Ground?

Wschodnia trybuna została wzniesiona w latach 50. XX wieku przez kibiców, przy użyciu taczek i łopat, bez pomocy ciężkiego sprzętu. Zyskała ona, podobnie jak wiele innych terasowych trybun na brytyjskich stadionach (najbardziej znana powstała na stadionie Anfield w Liverpoolu), przydomek Spion Kop (lub Kop, The Kop, Kop Stand), w nawiązaniu do bitwy o Spion Kop w Południowej Afryce, która miała miejsce w styczniu 1900.

The Kop, częściowo zadaszona i wyposażona w betonowe stopnie, z charakterystycznymi, biało-czerwonymi (barwy klubu) barierkami, z czasem stała się najstarszą trybuną na stadionie, jedyną z miejscami stojącymi. Z powodu niespełniania wymogów bezpieczeństwa, w 2008 została wyłączona z użytkowania.

Kiedy powstał pierwszy projekt nowej trybuny na Racecourse Ground?

Zamiast modernizować starą The Kop, zdecydowano się ją rozebrać i wybudować od nowa. Już latem 2021 usunięto z niej charakterystyczne barierki. W czerwcu 2022 klub ponownie został właścicielem stadionu, upubliczniono plany i wizualizacje nowej trybuny, a lokalne władze zezwoliły na rozbiórkę.

Projekt nowej trybuny, mającej powstać w miejsce The Kop, opracowało studio AFL Architects. Nowa, wolnostojąca trybuna miała pomieścić 5,5 tys. widzów, stając się zdecydowanie najwyższą na stadionie. Z zewnątrz pokrywać miały ją czarne panele, w nawiązaniu do górniczych tradycji Wrexham.

Pierwszy projekt nowej trybuny wschodniej na Racecourse Ground (od AFL Architects) można zobaczyć na osobnej podstronie

Jak przebiega realizacja nowej trybuny wschodniej na Racecourse Ground?

Kiedy rozebrano starą trybunę The Kop na Racecourse Ground?

W listopadzie 2022 miasto zaakceptowało plany budowy nowej trybuny. Starą The Kop rozebrano na przełomie 2022 i 2023.

Dlaczego na Racecourse Ground powstała trybuna tymczasowa?

Nowa trybuna miała być gotowa przed rozpoczęciem sezonu 2024/25, jednak jej budowa wówczas w ogóle nie ruszyła w związku z „dodatkowymi komplikacjami”, jak to zostało określone przez klub.

Pomimo braku rozpoczęcia budowy trybuny, na stadionie dokonano wymiany masztów oświetleniowych. Trzy z czterech wymieniono na przełomie kwietnia i maja 2023, ostatni, czwarty, wymieniono w sierpniu 2023. 1 lipca 2023 stadion otrzymał również komercyjną nazwę: STōK Cae Ras.

W związku z opóźnieniem inwestycji, klub postanowił w sposób doraźny zwiększyć pojemność stadionu, budując za wschodnią bramką trybunę tymczasową. Metalowa konstrukcja powstała w grudniu 2023 i zyskała miano Fourth Wall. Trybuna była niezadaszona i mieściła 2289 widzów.

Kiedy powstał drugi projekt nowej trybuny na Racecourse Ground?

W październiku 2024 poinformowano o nawiązaniu współpracy ze znaną pracownią architektoniczną Populous, która zajęła się projektem nowej The Kop (poprzednią koncepcję od AFL Architects ostatecznie zarzucono).

Koncepcja nowej The Kop od Populous została upubliczniona 3 lutego 2025. Nowy projekt jest bardziej ambitny i atrakcyjny wizualnie od poprzedniego. Na początku marca 2025 lokalne władze zaaprobowały nowe plany.

W przerwie letniej w 2025 rozebrano trybunę tymczasową oraz wymieniono murawę, instalując także system jej podgrzewania. W tym samym czasie zdecydowano również, że nowa trybuna pomieści 7,5 tys. widzów, o 2 tys. więcej, niż początkowo zakładano.

Kiedy powstanie nowa trybuna na Racecourse Ground?

We wrześniu 2025 na głównego wykonawcę nowej trybuny wybrano firmę McLaren Construction. Po przeprowadzeniu prac przygotowawczych, 4 grudnia 2025 odbyła się ceremonia rozpoczęcia budowy, która symbolicznie zainaugurowała właściwe prace budowlane.

Nowa trybuna powinna być gotowa na początku 2027. Koszt inwestycji szacowany jest na 80–90 mln funtów.

Relację z budowy nowej trybuny wschodniej na Racecourse Ground można zobaczyć na osobnej podstronie

Czy planowane są dalsze inwestycje na Racecourse Ground?

Klub analizuje możliwości dalszej rozbudowy stadionu (pojawiły się nawet sugestie, że stadion urośnie do pojemności ok. 50 tys. miejsc), choć prace w przypadku pozostałych trybun mogą być trudniejsze do wykonania z uwagi na ograniczoną przestrzeń.

Co zakłada projekt nowej trybuny na Racecourse Ground?

Nowa trybuna za wschodnią bramką ma pomieścić 7,5 tys. widzów. Znajdą się na niej miejsca siedzące, bezpieczne miejsca stojące oraz strefy hospitality dla zamożniejszych gości. Trybuna będzie wyposażona w szerokie zaplecze, otrzyma pełne zadaszenie, a pod dachem zostanie zamontowany duży telebim.

Nowa The Kop będzie miejscem, z którego dopingować będą najzagorzalsi kibice miejscowej drużyny i została zaprojektowana w taki sposób, aby zmaksymalizować wrażenia akustyczne.

Trybuna wyróżniać się będzie niecodziennym wyglądem zewnętrznym. Budynek wieńczyć będą szklane ściany, ale przed nimi znajdzie się jeszcze dodatkowa, dekoracyjna fasada stworzona z pięciu ceglanych, ażurowych segmentów.

Ceglana fasada ma nawiązywać do lokalnej architektury, a także przemysłowego dziedzictwa regionu, który znany jest z wyrobu cegieł, produkowanych zwłaszcza w pobliskiej wsi Ruabon (tzw. „Ruabon red brick”).

Wzór, w jaki mają być ułożone cegły, jest odniesieniem do rozpowszechnionego w okolicy sposobu wykonywania murów (tzw. wątek flamandzki). Ściany w południowo-wschodnim narożniku będą urozmaicone wizerunkami dwóch smoków, które znajdują się w herbie klubu.

Przed trybuną powstanie plac, który będzie pełnić rolę miejsca spotkań dla lokalnej społeczności, a w dni meczowe zamieniać się będzie w przestrzeń dla kibiców. Na placu ma się znaleźć memoriał w postaci koła z kopalnianego szybu, poświęcony pamięci 266 ofiar katastrofy w pobliskiej kopalni Gresford Colliery z 1934.

Budowa nowej trybuny pozwoli zwiększyć pojemność obiektu do ok. 18 tys. widzów i potwierdzi jego status jako najważniejszej areny piłkarskiej w północnej Walii. Po rozbudowie stadion ma także spełniać wymogi 4 kategorii UEFA.