Świat: Najlepsze stadiony na świecie ostatnich 16 lat (2010-2025)
źródło: Stadiony.net; autor: Jakub Ducki
Od Aviva Stadium po Stade Prince Moulay Abdellah. Cofamy się do wszystkich edycji Stadium of the Year i przypominamy obiekty, które między 2010 a 2025 rokiem zdobywały uznanie kibiców na całym świecie w naszym konkursie.
Reklama
Od lokalnego plebiscytu do marki rozpoznawalnej w skali światowej
Konkurs na Stadion Roku zadebiutował w 2010 roku i bardzo szybko wyrósł na największy tego typu plebiscyt na świecie. Z czasem jego zasięg wyraźnie się poszerzał: od 2012 roku równolegle funkcjonuje także anglojęzyczna odsłona, a w 2024 roku dołączyła również wersja hiszpańskojęzyczna. To właśnie dzięki temu głosy zaczęły napływać z coraz większej liczby krajów, a sam konkurs zyskał prawdziwie międzynarodowy charakter.
Skala zainteresowania najlepiej była widoczna w rekordowych edycjach — w 2014 roku udało się zebrać niemal 100 tysięcy głosów z całego świata. Był to zarazem okres wyjątkowy także pod względem liczby kandydatów, bo w związku z mistrzostwami świata w Brazylii lista nominowanych urosła wtedy do 32 stadionów. W kolejnych latach konkurs potwierdził swoją rangę również geograficznie: zwyciężały w nim obiekty z Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Azji, a w 2025 roku do tego grona dołączyła również Afryka! W latach 2014–2020 obok głosowania publicznego swoje typy wskazywali także uznani jurorzy ze świata architektury.
SOTY 2010: Aviva Stadium, 4138 pkt
Aviva Stadium, zwycięzca SOTY 2010, stanął przed trudnym zadaniem zastąpienia legendarnego Lansdowne Road. Nowy narodowy stadion Irlandii powstał w latach 2007–2010 dokładnie w miejscu poprzednika i zachował jego najbardziej charakterystyczną cechę — wyraźnie niższą trybunę północną. Nie był to jednak tylko gest wobec historii, lecz konieczność wynikająca z bliskości zabudowy mieszkaniowej, której zbyt wysoka konstrukcja ograniczałaby dostęp światła.
Właśnie to umiejętne wpisanie dużego stadionu stało się jednym z największych atutów projektu. Szklane, falujące osłony dachu i elewacji nadały bryle lekkość i unikalny wygląd, a sam obiekt szybko potwierdził swoją rangę, goszcząc już po niespełna roku finał Ligi Europy.
© William Murphy (cc: by-sa) / streetsofdublin.com | Aviva Stadium
SOTY 2011: Polsat Plus Arena Gdańsk, 32 120 pkt
Druga edycja plebiscytu o stadion roku udowodniła, że konkurs szybko rośnie w siłę — wzięło w niej udział niemal 12 tysięcy osób, a 23% głosów napłynęło głównie z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Ukrainy. Wyniki pokazały jednak absolutną deklasację.
Wybudowany z myślą o Euro 2012 Stadion Gdańsk wprost znokautował konkurencję, zdobywając 32 120 punktów i wyprzedzając kolejny obiekt o ponad 10 tysięcy oczek. Kosztujący 864 miliony złotych obiekt w Letnicy zachwycił głosujących unikalną bryłą, która do dziś uchodzi za jeden z najpiękniejszych i najbardziej oryginalnych projektów piłkarskich w Europie.
Za wygląd obiektu odpowiadała niemiecka pracownia Rhode-Kellermann-Wawrowsky, która nadała mu formę gigantycznego bursztynu — złota Bałtyku
. Całość pokrywają poliwęglanowe płyty w sześciu ciepłych odcieniach. W dzień zjawiskowo mienią się one w słońcu, a nocą stadion jaśnieje dzięki wewnętrznemu podświetleniu. Kontrastem dla jasnej, bursztynowej fasady jest wnętrze — dwupoziomowe trybuny wypełnia mozaika zielonych krzesełek, co było bezpośrednim ukłonem w stronę kibiców lokalnej Lechii Gdańsk.
© Grzegorz Kaliciak | Polsat Plus Arena Gdańsk (Stadion Gdańsk)
SOTY 2012: Arena do Grêmio, 29 627 pkt
Trzecia edycja Stadium of the year przyniosła ogromny przełom w historii konkursu. Z 14,4 tysiąca głosujących aż 82% pochodziło przede wszystkim z Brazylii, Indonezji, Izraela i Francji. To był moment, w którym SOTY ostatecznie stał się globalnym wyścigiem. Triumfator również okazał się wyjątkowy.
Zwycięzcą w 2012 roku, gromadząc blisko 30 tysięcy punktów, została nowa siedziba brazylijskiego Grêmio. Obiekt w Porto Alegre to prawdziwy fenomen na tamtejszym rynku, ponieważ jego realizacja przebiegła niemal wzorowo. Budowa, sfinansowana z prywatnych środków klubu, zajęła zaledwie dwa lata i zmieściła się w zakładanym budżecie.
Arena o pojemności ponad 55 tysięcy widzów została w całości zaprojektowana pod kątem tożsamości klubu. Jej wnętrze zdobią wyłącznie niebiesko-biało-czarne barwy, a sam obiekt przeszedł do historii brazylijskiego ruchu kibicowskiego z powodu bezprecedensowego kompromisu między architektami a fanami. Po konsultacjach z grupą najbardziej oddanych sympatyków, zwaną Geral, władze klubu zdecydowały się zachować jedną trybunę stojącą. Została ona specjalnie wzmocniona konstrukcyjnie, by wytrzymać słynną lokalną tradycję tzw. lawiny
, czyli masowego zbiegania tysięcy kibiców w dół sektora po strzelonym golu.
© Copa2014.gov.br | Arena do Grêmio
SOTY 2013: Planet Group Arena, 51 024 pkt
Stadium of the Year w 2013 roku była momentem, w którym konkurs nabrał rozpędu. Na początku 2014 roku oddano aż 27 851 głosów, które napłynęły z rekordowej liczby 105 krajów. Najbardziej zaangażowanymi uczestnikami okazali się kibice z Belgii, Brazylii, USA i Chile.
Zdobywając ponad 51 tysięcy punktów, pierwsze miejsce w 2013 roku zajął belgijski obiekt znany roboczo jako Arteveldestadion, a otwarty pod nazwą Ghelamco Arena. Zwycięstwo stadionu z Gandawy to historia wielkiej determinacji, ponieważ pierwsze wizualizacje zaprezentowano jeszcze w 2003 roku. Przez kolejne siedem lat projekt blokowały problemy finansowe, brak porozumienia na linii klub–miasto oraz komplikacje proceduralne.
Zaprojektowany przez pracownię Bontinck obiekt, którego realizacja pochłonęła 50 mln €, zachwycił głosujących nietypową koncepcją hybrydową. Stadion pomyślano jako innowacyjne połączenie areny sportowej i nowoczesnego biurowca. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w architekturze zewnętrznej zdominowanej przez eleganckie przeszklenia, które nocą rozbłyskują tysiącami wkomponowanych w fasadę lamp LED. Jednopoziomowa widownia o pojemności 20 tysięcy miejsc została zaprojektowana z myślą o przyszłości – w razie potrzeby można ją bez większych problemów rozbudować.
© ourfuturestartshere.be | Planet Group Arena (Arteveldestadion)
SOTY 2014: Allianz Parque, 134 725 pkt
Piąta edycja konkursu SOTY przeszła do historii jako absolutnie rekordowa i przełomowa. Na przełomie stycznia i lutego 2015 roku oddano niemal 100 tysięcy głosów, które spłynęły z niespotykanej dotąd liczby 136 krajów. Największą mobilizacją wykazali się fani z Brazylii, Rosji, Hiszpanii, Turcji i Polski. Co więcej, w tej edycji zadebiutowało niezależne Głosowanie Jury, w którym sześciu doświadczonych architektów przyznawało obiektom punkty w czterech kategoriach.
Głosami internautów bezapelacyjnie zwyciężyła nowa arena brazylijskiego Palmeiras, deklasując rywali i zdobywając ponad 130 tysięcy punktów. Co ciekawe, inwestycja w São Paulo ruszyła w 2010 roku równolegle z przygotowaniami do Mistrzostw Świata 2014, jednak nie była częścią mundialowego programu. Stadion wyróżnia się nietypowym kształtem, który narzuciła decyzja o zachowaniu północnego łuku starych trybun. W efekcie jeden kraniec widowni jest niemal prostokątny, a drugi owalny.
Początkowy zarys stworzył Tomas Taveira, a ostateczny projekt — w tym charakterystyczną, metaliczną plecionkę z perforowanej blachy — opracował zespół Edo Rochy. Nad masywną bryłą góruje pięć wież, które pełnią podwójną funkcję: ciągów komunikacyjnych i głównych odciągów konstrukcji dachu.
© Allianz Parque | Allianz Parque (Palestra Itália)
SOTY 2015: Estadio BBVA, 74 097 pkt
Stadium of the Year 2015 udowodnił, że nagroda publiczności w konkursie Stadium of the Year to również zasługa potężnej mobilizacji kibicowskiej. Choć frekwencja była niższa niż w rekordowym 2014 roku, przez miesiąc głosowania zebrano ponad 37 tysięcy głosów ze 111 państw, a ton zabawie nadawali internauci z Meksyku, USA, Izraela, Polski i Francji. To właśnie głosy tych pierwszych przesądziły o zdecydowanym zwycięstwie obiektu z Ameryki Łacińskiej.
Z wynikiem ponad 74 tysięcy punktów publiczność wskazała na nowy dom meksykańskiego CF Monterrey, znany również pod komercyjną nazwą Estadio BBVA. Zwycięstwo to było zwieńczeniem wieloletnich starań. Sama budowa, choć rozpoczęła się w 2011 roku i borykała z opóźnieniami, ostatecznie zakończyła się latem 2015 roku, idealnie zgrywając się z obchodami 70-lecia klubu. Co ciekawe, ten największy nowoczesny stadion w Meksyku powstał wyłącznie ze środków prywatnych.
Choć obiekt nosi imię klubu z Monterrey, fizycznie znajduje się we wschodniej części aglomeracji, w dzielnicy rozrywkowej Guadalupe, gdzie graniczy m.in. z ogrodem zoologicznym. Oferując 51 tysięcy miejsc, stadion zapewnił kibicom gigantyczny skok jakościowy w porównaniu ze starym Estadio Tecnológico. Najbardziej odczuwalna była zmiana odległości od boiska, która w najniższych rzędach spadła z 27 do zaledwie 9 metrów. Architektonicznie Estadio BBVA to mistrzowskie połączenie lokalnych tradycji z niemal organiczną formą. Obszerne użycie aluminiowej blachy na elewacji nawiązuje do hutniczej i browarniczej historii Monterrey.
© Grzegorz Kaliciak | Estadio BBVA (Estadio de Futbol de Monterrey)
SOTY 2016: Tüpraş Stadyumu, 102 251 pkt
Wchodzimy w siódmą edycję konkursu o stadion roku, gdzie emocje sięgnęły zenitu. Był to powrót do gigantycznej frekwencji – na przełomie stycznia i marca 2017 roku zagłosowało niemal 83 tysiące osób z ponad 100 państw, co było drugim najwyższym wynikiem w historii plebiscytu. Najliczniejszą reprezentację stanowili internauci z Turcji, wyprzedzając kibiców z Rosji, Francji, Urugwaju i USA. To była edycja niezwykła również ze względu na dynamikę; podczas 33 dni głosowania aż trzykrotnie zmieniał się lider, a zwycięzca odzyskał prowadzenie rzutem na taśmę, dopiero w ostatnim dniu. Co więcej, po raz pierwszy w historii konkursu dwa stadiony złamały barierę 100 tysięcy punktów, tocząc niesamowicie wyrównany bój, w którym głosy z ich ojczystych krajów stanowiły mniejszość poparcia.
Zwycięzcą tego zaciętego wyścigu, zaledwie z dwoma tysiącami punktów przewagi nad drugim miejscem, został wyczekiwany od lat dom stambulskiego Beşiktaşu, znany obecnie jako Tüpraş Stadyumu. Z wynikiem ponad 102 tysięcy punktów obiekt udowodnił, że cierpliwość popłaca. Kibice Orłów
byli ostatnimi z wielkiej tureckiej trójki, którzy doczekali się nowoczesnej areny.
Opóźnienia wynikały głównie z niezwykle prestiżowej, ale i trudnej lokalizacji. Stadion powstał w samym sercu Stambułu, w miejscu historycznego Inönü Stadi, w strefie ścisłej ochrony krajobrazowej ze względu na bliskość Pałacu Dolmabahçe. To oznaczało drastyczne restrykcje: obiektu nie można było zbudować zbyt wysoko, nie dało się go wkopać głębiej niż poprzednika, a ciasna siatka okalających dróg uniemożliwiła rozbudowę wszerz. Z tego powodu, mimo ogromnego potencjału kibicowskiego, pojemność ograniczono do 42 tysięcy miejsc.
Zadaniu sprostali architekci z pracowni DB Architects, którzy musieli pójść na szereg kompromisów, by wcisnąć pojemne trybuny na tak ograniczoną działkę. Zaprojektowali stosunkowo płaski dolny poziom i bardzo stromy górny. Trybuny mają zmienną wysokość – od najwyższych na północy po najniższe na południu. Ten sprytny zabieg pozwolił odtworzyć wrażenie znane ze starego stadionu, który opadał w kierunku Bosforu, odsłaniając widok na azjatycką część miasta z górnych rzędów trybuny północnej.
© Beşiktaş JK | Tüpraş Stadyumu
SOTY 2017: Estadio General Pablo Rojas, 79 378 pkt
Ósma edycja Stadium of the Year pokazała, jak mocno plebiscyt zakorzenił się w Ameryce Południowej. Głosowanie na najlepsze obiekty oddane do użytku w 2017 roku przyciągnęło 53 083 osoby ze 106 krajów. Najwięcej głosów napłynęło tym razem z Paragwaju, Ekwadoru, Rosji, Meksyku i Polski. To właśnie gigantyczna mobilizacja kibiców z Ameryki Łacińskiej przesądziła o wynikach.
Z wynikiem ponad 79 tysięcy punktów publiczność wskazała na dom paragwajskiego Cerro Porteño zlokalizowany w Asunción. Zwycięstwo stadionu szerzej znanego jako La Olla
(Kocioł) to ukoronowanie fascynującej, wieloletniej historii. Dopiero w XXI wieku udało się odkupić feralną działkę i domknąć bryłę, która przez lata urosła w bardzo nieregularny sposób — z asymetryczną trybuną główną i zagiętymi pod różnymi kątami sektorami za bramkami.
Zwycięstwo w plebiscycie to jednak zasługa gigantycznej przebudowy z lat 2015–2017 pod szyldem La Nueva Olla
(Nowy Kocioł). W ramach inwestycji ujednolicono trybuny w wykopanej niecce i nadbudowano drugi poziom na sektorach południowych, wschodnich i północnych. Zachodnia trybuna po raz pierwszy od 1970 roku zyskała regularny kształt, a także dodatkową przestrzeń użytkową, kilkadziesiąt lóż i zadaszenie. Ciekawostką i ewenementem na skalę światową był fakt, że klub zatrudnił na budowie około 40 kibiców z zorganizowanych grup fanowskich, którzy przez 18 miesięcy wykonywali na stadionie prostsze prace fizyczne.
© GEN | Estadio General Pablo Rojas (La Olla Monumental)
SOTY 2018: Volgograd Arena, 68 213 pkt
Dziewiąta edycja Stadium of the Year była powrotem do nieco spokojniejszej frekwencji, ale o równie szerokim zasięgu międzynarodowym. W głosowaniu zliczono 35 330 głosów, które spłynęły ze 111 krajów. Najwięcej z nich pochodziło od użytkowników z Rosji, Węgier, Iranu, Białorusi, Austrii, USA, Polski oraz Włoch. To właśnie rosyjska dominacja wśród głosujących bezpośrednio przełożyła się na wybór triumfatora.
Z wynikiem ponad 68 tysięcy punktów nagrodę publiczności w 2018 roku zdobył stadion zlokalizowany w sercu Wołgogradu. Obiekt, który zastąpił starą arenę lokalnego Rotoru, od początku rosyjskiej kandydatury do Mistrzostw Świata w 2018 roku znajdował się na liście priorytetów. Jego lokalizacja jest absolutnie unikalna: z jednej strony graniczy z majestatycznym Kurhanem Mamaja i słynnym pomnikiem Matki Ojczyzny, z drugiej — z nabrzeżem Wołgi.
Postawiono na kompromisową i najbardziej wpisującą się w krajobraz wizję koła, na podstawie założeń opracowanych przez GMP Architekten. Ten kształt gwarantował spójny odbiór stadionu z każdej strony. Najbardziej spektakularnym elementem Volgograd Areny są jej stalowe fasady. Dynamiczna, nowoczesna konstrukcja nawiązująca kształtem do wiklinowej plecionki rozszerza się ku górze i osiąga 43 metry wysokości. Zewnętrzna część zadaszenia, pokryta biało-niebieską membraną ETFE, nawiązuje do barw klubowych Rotoru, a system linowy przytrzymujący wewnętrzną część dachu to inżynieryjny majstersztyk ważący ponad 2 tysiące ton.
© Stroytransgaz | Volgograd Arena
SOTY 2019: Puskás Aréna, 57 613 pkt
Dziesiąta, jubileuszowa edycja plebiscytu Stadium of the Year przypadła na wyjątkowo trudny moment — luty i marzec 2020 roku, czyli początek pandemii COVID-19. Mimo globalnego kryzysu, Głosowanie Publiczne przyciągnęło 30 632 osoby ze 127 krajów i terytoriów. Największą mobilizacją wykazali się internauci z Węgier, Argentyny, Indonezji, Filipin, Słowacji, Rosji i Wielkiej Brytanii. Głosy z samego szczytu tej listy przesądziły o zdecydowanym triumfie narodowej areny z Budapesztu.
Zdobywając ponad 57 tysięcy punktów, zwycięzcą dekady plebiscytu został nowy węgierski stadion narodowy. Droga do jego powstania była jednak jedną z najdłuższych w historii europejskiego futbolu. Mimo tych perturbacji Puskás Aréna to architektoniczny majstersztyk, który z ogromnym szacunkiem odnosi się do swojego poprzednika. Choć oryginalnych, słynnych pylonów nie udało się uratować, nowe wieże wiernie naśladują historyczny pierwowzór. Fasada stadionu, obłożona stalową siatką, koresponduje z sąsiadującą László Papp Areną. Dziedzictwo starego obiektu zachowano nie tylko w nazwie — do budowy nowej areny zużyto aż 50 tysięcy metrów sześciennych zgruzowanego betonu z dawnych trybun Elementem narodowej dumy Węgrów pozostaje fakt, że cały projekt od pierwszych szkiców aż po wiechę zrealizowali krajowi specjaliści.
Sama budowa, mimo gigantycznej skali, przebiegła niezwykle sprawnie, trwając niespełna trzy lata. Efektem jest największy stadion w Europie Środkowej, mogący pomieścić ponad 67 tysięcy widzów. Trzypoziomowe, strome trybuny w 2026 roku będą świadkami finału najważniejszego finału piłki klubowej czuli Ligi Mistrzów.
© Instagram: @gezakurkaphotos | Puskás Aréna
SOTY 2020: Sultan Ibrahim Stadium, 64 260 pkt
Jedenasta edycja plebiscytu SOTY odbyła się w cieniu pandemii. Mimo że konkurs wybierał obiekty oddane do użytku w kryzysowym 2020 roku, udało się zebrać 21 821 ważnych głosów z około 100 państw. Co ciekawe, na szczycie aktywności krajowej doszło do całkowitego przetasowania – tym razem głosowanie napędzali głównie internauci z Malezji, USA, Turcji, Gruzji, Izraela, Rumunii i Japonii. To właśnie zaangażowanie fanów z Azji Południowo-Wschodniej bezpośrednio przełożyło się na to, że po raz pierwszy w historii zwycięzcą Nagrody Publiczności został stadion z tego kontynentu.
Z miażdżącym wynikiem ponad 64 tysięcy punktów publiczność wybrała nowy dom malezyjskiego klubu Johor Darul Ta’zim. Imponujący obiekt jest owocem sportowej i organizacyjnej rewolucji, która nastała wraz z przejęciem klubu przez rodzinę królewską stanu Johor. Sultan Ibrahim Stadion zbudowano na zachodnich, gwałtownie rozwijających się przedmieściach metropolii Johor Bahru.
Tym, co najbardziej urzekło głosujących, jest niezwykle nowoczesna, aerodynamiczna sylwetka areny. Konwencjonalnie podzielone na dwa poziomy trybuny różnią się wysokością – górny pierścień dramatycznie opada w stronę za bramek z 29 do zaledwie 6 rzędów. Zadaszenie oparto na 56 zagiętych dźwigarach zamocowanych na koronie widowni. Dach ma zmienny zasięg, co gwarantuje świetne nasłonecznienie murawy. Dzięki podziałowi na pionowe pasy stadion nabrał rytmu, a do przekrycia widowni i stworzenia elewacji wykorzystano aż 36 300 metrów kwadratowych półprzezroczystych membran PTFE i ETFE sprowadzonych z pobliskiego Singapuru.
© Multimedia Engineering Pte Ltd | Sultan Ibrahim Stadium
SOTY 2021: Estadio El Sadar, 41 415 pkt
Rywalizacja o stadion roku 2022, dotyczyła stadionów oddanych do użytku w 2021 roku. Choć frekwencja była niższa, ta edycja przyniosła wyjątkowy, symboliczny moment w historii plebiscytu: nagroda za pierwsze miejsce została wręczona osobiście! Grzegorz Kaliciak, założyciel serwisów Stadiony.net, StadiumDB.com i EstadiosDB.com, został specjalnie zaproszony przez hiszpański klub CA Osasuna do Pampeluny. Tuż przed meczem z Realem Madryt uroczyście przekazał statuetkę prezydentowi klubu, Luisowi Sabalzie, a ceremonię tę transmitowano w ramach oficjalnego przekazu La Liga do 115 krajów.
Zwycięstwo zdobył obiekt z Nawarry, gromadząc ponad 41 tysięcy punktów. Wbrew wielu wcześniejszym triumfatorom, w tym przypadku nie mieliśmy do czynienia z budową od podstaw, lecz z gruntowną przebudową stadionu, który służył klubowi od 1967 roku i przestał spełniać wymogi hiszpańskiej ekstraklasy. To, co najbardziej wyróżnia El Sadar, to w pełni demokratyczny proces wyboru jego wyglądu — po raz pierwszy w historii profesjonalnej piłki nożnej to kibice zdecydowali, jak ma wyglądać ich nowy dom.
W trakcie przebudowy, realizowanej etapami od 2019 roku, projekt ulegał modyfikacjom. Inwestycja okazała się jednak strzałem w dziesiątkę, ponieważ architektonicznie obiekt zyskał spójną, zwartą formę. Stadion ma teraz kształt prostokąta o ostrych krawędziach, nad którym dominuje dach w formie gigantycznego czerwonego pierścienia. Kolor czerwony dominuje zresztą na całym obiekcie. Krzesełka, zewnętrzne podświetlenie elewacji oraz strefa wyjścia zawodników na murawę — wszystko nawiązuje do tożsamości klubu. W ramach inwestycji trzy trybuny rozbudowano o dodatkowy poziom, a dolna część trybuny południowej została wyposażona w ponad 1,2 tysiąca specjalnych, metalowych miejsc, które po złożeniu umożliwiają najzagorzalszym kibicom wygodny doping na stojąco.
© Grzegorz Kaliciak | Estadio El Sadar
SOTY 2022: OPAP Arena, 69 797 pkt
Trzynasta edycja Stadium of the Year przyniosła wyraźny wzrost zainteresowania w stosunku do poprzedniego roku. W głosowaniu trwającym do połowy marca 2023 roku oddano ponad 24,5 tysiąca ważnych głosów, decydując o tym, który stadion wybudowany w 2022 roku zasługuje na miano najlepszego na świecie. Triumfatorem została arena z niezwykle bogatą i burzliwą historią, w której budowę włożono mnóstwo emocji, determinacji i symboliki.
Z bardzo mocnym wynikiem blisko 70 tysięcy punktów plebiscyt wygrał nowy dom ateńskiego klubu AEK. Dla jednej z najbardziej utytułowanych greckich drużyn otwarcie OPAP Areny w 2022 roku było końcem niezwykle trudnej epopei i wyczekiwanym powrotem do historycznych korzeni. Zwycięska arena to obiekt o bardzo silnym wyrazie architektonicznym.
Zaprojektowana przez pracownię Thanasisa Kyratsousa bryła luźno nawiązuje do architektury antycznej. Wrażenie to potęgują potężne, monumentalne wejścia oraz cztery charakterystyczne wieże w narożnikach, które nadają obiektowi estetyki i pełnią ważną funkcję wsporczą dla konstrukcji dachu. Przed pawilonem w południowej części trybun dumnie wznosi się metalowa rzeźba dwugłowego orła. Wnętrze na 32 500 miejsc z dwupoziomowymi trybunami zdominowały barwy klubowe, czyli żółto-czarne krzesełka, wśród których wyraźnie przeważa żółty. Po stronie wschodniej zlokalizowano trybunę główną wraz z lożami.
© GEORGE TSAPOGAS | OPAP Arena
SOTY 2023: Arena MRV, 25 515 pkt
To czternasta w naszym zestawieniu edycja SOTY, która odbyła się w 2023 roku. Konkurs zamknął głosowanie z wynikiem ponad 12 tysięcy ważnych głosów. Tym razem znów zatriumfowała Ameryka Południowa – a konkretnie kraj, który w historii Stadium of the Year tradycyjnie może liczyć na potężną mobilizację fanów.
Ponad 25 tysięcy głosów przesądziło, że za najlepszy stadion 2023 roku uznano nową arenę brazylijskiego Atlético Mineiro. Powstanie tego obiektu to dla klubu z Belo Horizonte absolutny przełom, ponieważ popularne Koguty
od 1950 roku nie grały na własnym obiekcie.
Projekt stadionu, stworzony przez prywatnie kibicującego klubowi architekta Bernardo Farkasvölgyiego, musiał w trakcie realizacji przejść kilka optymalizacji kosztowych. Mimo tych cięć budżet i tak rósł – z zakładanych 410 milionów do nawet 950 milionów reali na finiszu. Lokalne władze dodatkowo wymogły na klubie inwestycje poboczne: park, ścieżki rowerowe, przychodnię oraz… ochronę zagrożonych gatunków ptaków na terenie budowy. Mimo tych perturbacji oraz trwającej pandemii, trwająca od 2020 roku budowa przebiegła niezwykle sprawnie. Arena MRV to dziś potężna, prostokątna bryła usadowiona na nierównym wzniesieniu. Dach płynnie przechodzi w elewację, tworząc rzucający się w oczy, czarno-biały pasiak, który bezpośrednio nawiązuje do barw klubowych.
© Tyrone FPV | Arena MRV
SOTY 2024: ad hoc Arena im Ernst-Abbe-Sportfeld, 15 329 pkt
Piętnasta edycja plebiscytu o stadion roku przeszła do historii nie tylko ze względu na debiut hiszpańskojęzycznej odsłony konkursu w serwisie EstadiosDB, ale przede wszystkim z powodu najbardziej sensacyjnego rozstrzygnięcia od lat. O północy 3 marca 2025 roku, po zliczeniu 9750 ważnych głosów, okazało się, że wielki faworyt – legendarny i kosmicznie drogi Estadio Santiago Bernabéu – musiał uznać wyższość znacznie skromniejszego, ale niezwykle ważnego dla lokalnej społeczności obiektu z Niemiec. Różnica wyniosła zaledwie 250 punktów!
Zwycięzcą został dom występującego w niższych ligach niemieckich FC Carl Zeiss Jena, gromadząc ponad 15 tysięcy punktów. Triumf w plebiscycie to klamra spinająca niemal sto lat historii tego miejsca — oryginalny stadion zainaugurowano dokładnie w sierpniu 1924 roku, a od 1939 roku nosi on imię Ernsta Abbe, lokalnego fizyka i optyka.
Z dawnego obiektu zachowano jedynie trybunę zachodnią (wybudowaną pod koniec lat 90.), do której dobudowano trzy zupełnie nowe sektory. Całość spięto nowym zadaszeniem z panelami fotowoltaicznymi oraz prześwitującą, białą elewacją, pod którą zintegrowano oświetlenie. Pojemność areny wzrosła do 15 432 miejsc, z czego aż jedną trzecią stanowią tak cenione w Niemczech miejsca stojące. Zadbano również o nową trybunę główną (po stronie wschodniej) z oszklonym zapleczem, w którym swoją siedzibę ulokował sponsor tytularny — firma ad hoc.
© Real Madrid | Estadio Santiago Bernabéu
SOTY 2025: Stade Prince Moulay Abdellah, 14 481 pkt
Szesnasta edycja SOTY przeszła do historii przede wszystkim jako pierwsza, w której Nagroda Publiczności powędrowała do Afryki. Głosowanie podsumowujące obiekty otwarte w 2025 roku zakończyło się o północy 10 marca 2026 roku. Choć frekwencja była nieco niższa, ponieważ wyniosła 7451 kibiców, o wynikach przesądziła gigantyczna determinacja mieszkańców Maroka, dumnych ze swojej nowej narodowej wizytówki.
Z wynikiem niemal 14,5 tysiąca punktów zwyciężyła flagowa arena Rabatu. Nowy Stade Prince Moulay Abdellah zastąpił wysłużony obiekt z 1983 roku, który ostatecznie zamknięto w 2023 roku. Nowa, monumentalna konstrukcja powstała w ekspresowym tempie w zaledwie dwa lata, będąc centralnym punktem marokańskich przygotowań do Pucharu Narodów Afryki oraz Mistrzostw Świata w 2030 roku.
Za projekt obiektu odpowiadały biura Orange Atelier oraz renomowana, globalna pracownia Populous. Największe wrażenie robi zjawiskowa, wielka metalowa powłoka w kształcie tradycyjnych, lokalnych motywów nawiązujących do liści palmowych. Konstrukcja ta pełni podwójną funkcję: zadaszenia trybun oraz efektownej elewacji, która nocą może być podświetlana, nadając bryle lekkość i rytm. Wnętrze kryje wielopoziomowe trybuny, zaprojektowane z myślą o tworzeniu niezapomnianej atmosfery. Zwraca tu uwagę zwłaszcza trybuna południowa, która posiada rozległą, jednolitą, górną kondygnację stworzoną specjalnie z myślą o najzagorzalszych kibicach miejscowego klubu AS FAR. Stadion stanowi centrum potężnego kompleksu sportowego, obok którego znajduje się m.in. hala widowiskowo-sportowa i kryta pływalnia, a całość ulokowano w bardzo dogodnej lokalizacji niedaleko głównego dworca autobusowego w stolicy.
© TIME-STADE | Stade Prince Moulay Abdellah
Reklama
Stadiony