One New Zealand Stadium – opis stadionu

Jak w skrócie przedstawia się One New Zealand Stadium?

Po katastrofalnych trzęsieniach ziemi, które dotknęły Christchurch w latach 2010 i 2011, powstał plan odbudowy miasta – obejmujący także powstanie nowego stadionu, mającego zastąpić zniszczony Lancaster Park.

Do budowy nowej areny przystąpiono jednak dopiero w 2022, a otwarcie miało miejsce wiosną 2026. Inwestycję sfinansowały wspólnie władze miasta oraz rząd Nowej Zelandii.

Nowoczesny obiekt jako drugi w kraju otrzymał pełne zadaszenie. Trybuny dostosowano do wymiarów boiska do rugby oraz piłki nożnej, a stadion powstał również z myślą o koncertach i innych wydarzeniach. Głównym użytkownikiem jest drużyna rugby Crusaders.

Dwupoziomowa widownia oferuje 25 tys. stałych miejsc oraz możliwość dostawienia tymczasowej trybuny po północnej stronie, co pozwala zwiększyć pojemność do 30 tys. Bez dodatkowej trybuny wolną przestrzeń można wykorzystać np. na ustawienie sceny.

Stadion urozmaicono motywami nawiązującymi do mitologii Māori oraz lokalnych krajobrazów. Przez doświadczenia tragicznych w skutkach trzęsień ziemi, architekci zadbali również o podwyższoną odporność na wstrząsy sejsmiczne.

Jak doszło do powstania One New Zealand Stadium?

We wrześniu 2010 oraz w lutym 2011 Christchurch nawiedziły dwa katastrofalne trzęsienia ziemi, w wyniku których wiele budynków musiało zostać rozebranych. Podobny los spotkał główny stadion w mieście, Lancaster Park, który po drugim trzęsieniu w 2011 wyłączono z użytkowania, a w 2019 dokonano jego rozbiórki, choć początkowo brano jeszcze pod uwagę możliwość naprawy.

Aby zastąpić zniszczony obiekt, w marcu 2012 w dzielnicy Addington oddano do użytku nowy stadion na 18 tys. widzów. Z założenia miał to być jednak tylko obiekt tymczasowy. W lipcu 2012 opublikowano plan odbudowy Christchurch, w którym uwzględniono również nowy stadion, a jego pojemność zakładano wówczas na poziomie 35 tys. miejsc.

Obiekt miał powstać w ścisłym centrum Christchurch, między ulicami Hereford, Barbadoes, Tuam i Madras – niedaleko miejsca, w którym znajdował się Lancaster Park. W związku z planowaną budową miasto przystąpiło do wykupu gruntów oraz wyburzeń istniejącej zabudowy.

Nowy stadion miał otrzymać pełne zadaszenie trybun i boiska. Pojemność ograniczono do 30 tys. widzów, a na pewnym etapie zakładano jej zmniejszenie nawet do 25 tys. miejsc. Pod uwagę brano również wykonanie wysuwanej na zewnątrz płyty boiska.

W 2017 gotowe było wstępne studium wykonalności, w którym rozważano rozmaite warianty. W 2018 rozpoczęły się badania geotechniczne gruntu.

Budowa miała być współfinansowana ze środków rządowych oraz z budżetu miasta. Ostateczne porozumienie, na mocy którego rząd zobowiązał się do przekazania 220 mln $ na inwestycję, podpisano w październiku 2020. Państwo przeznaczyło także dodatkowe 10 mln $ na oczyszczenie terenu.

Kiedy wybudowano One New Zealand Stadium?

W marcu 2021 na głównego wykonawcę wybrano konsorcjum Kōtui, które miało być odpowiedzialne także za opracowanie projektu stadionu. Zanim doszło do zawarcia finalnej umowy, miał zostać sporządzony projekt i kosztorys.

W skład konsorcjum Kōtui, kierowanego przez BESIX Watpac, wchodziły lokalne przedsiębiorstwa budowlane Southbase Construction i Fulton Hogan, biuro inżynierii konstrukcyjnej Lewis Bradford, biura architektoniczne Warren and Mahoney oraz Populous, a także firma konsultingowa Mott MacDonald.

8 kwietnia 2022 dokonano symbolicznego wbicia pierwszej łopaty i rozpoczęto prace przygotowujące teren pod budowę. Ze startem właściwych robót trzeba było jeszcze wstrzymać się do momentu ostatecznego zatwierdzenia projektu przez miasto.

Rosnąca inflacja, wzrost cen materiałów i usług budowlanych spowodowały, że koszt budowy wzrósł z początkowych 473 do do 683 mln $. W lipcu 2022 rada miasta zagłosowała za zwiększeniem budżetu inwestycji, dzięki czemu można było podpisać umowę z wykonawcą. Termin oddania stadionu do użytku ustalono na kwiecień 2026.

Prace przebiegały zgodnie z planem i obiekt był gotowy wiosną 2026. 27 marca 2026 miała miejsce skromna uroczystość inauguracyjna, podczas której przecięcia wstęgi dokonali burmistrz Christchurch Phil Mauger oraz premier Nowej Zelandii Christopher Luxon.

Pierwsze zawody sportowe na nowym stadionie (Super Rugby Pacific 2026 Super Round) zostały zaplanowane na weekend 24–26 kwietnia 2026.

Projekt One New Zealand Stadium oraz relację z jego budowy można zobaczyć na osobnych podstronach

Jaką nazwę otrzymał nowy stadion w Christchurch?

Projekt początkowo określany był mianem Canterbury Multi-Use Arena. W 2021 kawałek ziemi, na którym stanąć miał nowy stadion, otrzymał od lokalnego plemienia Māori, Ngāi Tūāhuriri, nazwę „Te Kaharoa” (w języku maoryskim „trwała siła”).

W styczniu 2022 miejscy radni zatwierdzili nową nazwę dla planowanego stadionu – „Te Kaha” („siła”), co jest skróconą wersją od „Te Kaharoa”.

W lipcu 2024 poinformowano o pozyskaniu dla stadionu sponsora tytularnego, którym została firma telekomunikacyjna One New Zealand, w związku z czym obiekt otrzymał komercyjną nazwę One New Zealand Stadium.

Jak prezentuje się One New Zealand Stadium?

Stadion w Christchurch posiada 25 tys. stałych miejsc dla widzów oraz możliwość rozbudowy o tymczasowe trybuny za północnym końcem boiska, co pozwala zwiększyć pojemność o kolejne 5 tys. miejsc. Pojemność na koncerty wynosi 36 tys. osób.

Stałe trybuny podzielone są na dwie kondygnacje. Ich układ dostosowany jest do boiska do rugby oraz piłki nożnej, ale obiekt powstał również z myślą o organizacji koncertów oraz innych wydarzeń. Wolna przestrzeń po północnej stronie (w przypadku braku trybun tymczasowych) pozwala na ustawienie sceny.

Jedną z głównych cech stadionu jest pełne zadaszenie – zarówno trybun, jak i boiska. Dach w większej części wykonany jest z materiału przepuszczającego światło, co pomaga w utrzymaniu wewnątrz naturalnej murawy. Jest to drugi w pełni zadaszony stadion w Nowej Zelandii, po Forsyth Barr Stadium w Dunedin.

Stadion wyposażony jest w luksusowe loże, miejsca dla osób niepełnosprawnych, punkty gastronomiczne, toalety oraz inne udogodnienia.

Składane krzesełka w ciemnych barwach układają się w oryginalny wzór inspirowany mitologiczną historią Māori o stworzeniu świata poprzez rozdzielenie nieba i ziemi przez boga Tāne. Z kolei motywy zastosowane na panelach elewacyjnych nawiązują do krajobrazów regionu Canterbury.

W wyglądzie zewnętrznym budowli dominuje jednak stalowy szkielet, o który oparta jest konstrukcja dachu. Cały obiekt zaprojektowano z myślą o podwyższonej odporności na wstrząsy sejsmiczne, co stało się szczególnie istotne po katastrofalnych trzęsieniach ziemi z lat 2010 i 2011.

Położony w centrum miasta obiekt pełni funkcję głównego stadionu dla Christchurch – w tej roli zastąpił dawny Lancaster Park, zniszczony podczas trzęsienia ziemi w 2011.

Stadion przystosowany jest do organizacji szeregu wydarzeń sportowych i kulturalnych, a jego najważniejszym użytkownikiem jest drużyna rugby Crusaders, występująca w międzynarodowych rozgrywkach Super Rugby Pacific. Za zarządzanie obiektem odpowiada Venues Ōtautahi, organizacja podlegająca Radzie Miasta.