Spór o stadion Rakowa na terenach Elanexu wszedł w kolejny etap. Po stanowisku konserwatora zabytków głos zabrało miasto, które przekonuje, że służby ochrony zabytków od dawna znały plany inwestycji, a pełna dokumentacja nie mogła powstać przed przejęciem nieruchomości.

Koniec promocji: 2026-07-09 22:00

Miasto Częstochowa odpowiada na zarzuty dotyczące budowy stadionu Rakowa

Po zajęciu stanowiska przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, który przekonywał, że nie otrzymał od miasta żadnej dokumentacji dotyczącej planowanej inwestycji, na odpowiedź zdecydował się magistrat. W opublikowanym oświadczeniu władze Częstochowy przedstawiły zupełnie inną wersję wydarzeń niż Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków. Według miasta zarówno delegatura konserwatora w Częstochowie, jak i Wojewódzki oraz Generalny Konserwator Zabytków od dawna mieli świadomość planów związanych z lokalizacją nowego stadionu Rakowa na terenach dawnej przędzalni Elanex.

Samorząd podkreśla, że informacje o planowanej inwestycji były powszechnie dostępne nie tylko za sprawą licznych publikacji medialnych i prezentacji przygotowywanych przez miasto. Miały również pojawiać się w oficjalnej korespondencji oraz dokumentach przekazywanych w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego ochrony zabytków. Zdaniem władz Częstochowy trudno więc mówić o całkowitym braku wiedzy konserwatora na temat planowanej inwestycji.

© inż. arch. Paula Jaworek | Spór o stadion Rakowa na terenach Elanexu trwa. Miasto Częstochowa odpowiada konserwatorowi i przekonuje, że służby ochrony zabytków od dawna znały plany inwestycji.

Ochrona Elanexu została rozszerzona po przedstawieniu koncepcji stadionu dla Rakowa

Jednym z najważniejszych argumentów miasta jest chronologia wydarzeń. Samorząd przypomina, że już w 2024 roku przygotowywano wstępne studium wykonalności budowy stadionu. W tym czasie przedstawiciele firmy opracowującej dokument mieli konsultować kwestie związane z zakresem ochrony konserwatorskiej z odpowiednimi służbami.

Według magistratu obowiązywał wtedy zdecydowanie węższy zakres ochrony zabytkowego kompleksu niż obecnie. Dopiero pod koniec 2024 roku rozpoczęło się postępowanie zmierzające do objęcia ochroną praktycznie całego zespołu dawnej przędzalni. Miasto zwraca uwagę, że nastąpiło to już po publicznym przedstawieniu koncepcji budowy stadionu Rakowa właśnie na terenach Elanexu.

Kluczowym momentem okazała się decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 23 maja 2025 roku. Wówczas do rejestru zabytków wpisano cały kompleks dawnej Przędzalni Czesankowej Elanex wraz z otaczającym go terenem. Zdaniem miasta właśnie ten krok całkowicie zmienił sytuację inwestycji. Samorząd przekonuje, że rozszerzenie ochrony konserwatorskiej w praktyce uniemożliwiło realizację wcześniej przygotowywanej koncepcji stadionu.

Władze Częstochowy nie zgodziły się z tak szerokim zakresem ochrony i złożyły odwołanie od decyzji. Ostatecznie jednak Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał rozstrzygnięcie wojewódzkiego konserwatora w mocy. To jednak nie zakończyło sporu. W czerwcu 2026 roku miasto skierowało skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, licząc na zmianę decyzji.

Miasto przypomina o spotkaniach i wizjach lokalnych Elanexu

W odpowiedzi na zarzuty konserwatora magistrat wskazuje również konkretne wydarzenia, które miały świadczyć o znajomości planów inwestycyjnych przez służby ochrony zabytków. 25 marca 2025 roku na terenie Elanexu odbyła się wizja lokalna z udziałem przedstawicieli miasta oraz konserwatora. Już dzień później samorząd przekazał swoje stanowisko i argumenty dotyczące prowadzonego postępowania.

Kilkanaście miesięcy później, 16 kwietnia 2026 roku, teren dawnej przędzalni odwiedziła także Generalna Konserwator Zabytków, która spotkała się z przedstawicielami władz Częstochowy. Zdaniem miasta wszystkie te działania pokazują, że służby konserwatorskie były świadome planów dotyczących stadionu, nawet jeśli formalny projekt nie został jeszcze przedstawiony.

© inż. arch. Paula Jaworek | Częstochowa twierdzi, że pełna dokumentacja stadionu Rakowa nie mogła powstać przed przejęciem terenów Elanexu, a rozszerzenie ochrony konserwatorskiej całkowicie zmieniło sytuację inwestycji.

Stadion Rakowa nie mógł mieć pełnej dokumentacji

Magistrat tłumaczy również, dlaczego nie przekazał konserwatorowi pełnej dokumentacji inwestycji. Jak wyjaśniają urzędnicy, na etapie przygotowywania koncepcji miasto nie było jeszcze właścicielem terenów Elanexu. Kompleks został przejęty dopiero po wygranej licytacji komorniczej w grudniu 2025 roku. Częstochowa zapłaciła za obie nieruchomości ponad 22 miliony złotych.

Do tego czasu samorząd mógł finansować jedynie wstępne analizy i studium wykonalności. Przygotowanie szczegółowego programu funkcjonalno-użytkowego czy pełnej dokumentacji projektowej nie było możliwe bez prawa do dysponowania nieruchomością. To właśnie dlatego – zdaniem miasta – nie istniały dokumenty, które mogłyby zostać formalnie ocenione przez konserwatora.