Czy mundial naprawdę potrzebuje stadionów na 80 czy 90 tysięcy widzów? Przykład Toronto pokazuje, że niekoniecznie. Najmniejszy stadion Mistrzostw Świata 2026 stał się symbolem bardziej zrównoważonego podejścia do organizacji turnieju i wywołał dyskusję o tym, czy atmosfera oraz długoterminowa użyteczność obiektów nie są dziś ważniejsze niż rekordowa pojemność.

Atmosfera ważniejsza od pojemności?

Gdy FIFA przyznawała organizację Mundialu 2026 Stanom Zjednoczonym, Kanadzie i Meksykowi, niewielu spodziewało się, że jednym z najciekawszych tematów związanych z turniejem stanie się właśnie stadion w Toronto. Na tle gigantycznych amerykańskich aren NFL oraz legendarnego Estadio Azteca w Meksyku kanadyjski obiekt wygląda skromnie. Toronto Stadium będzie bowiem najmniejszym stadionem wykorzystywanym podczas Mistrzostw Świata 2026.

Aby spełnić wymogi FIFA, stadion przeszedł modernizację wartą około 146 mln dolarów kanadyjskich. Najbardziej widocznym elementem przebudowy było dobudowanie około 17 000 tymczasowych miejsc siedzących, dzięki czemu pojemność obiektu wzrosła do wymaganych przez FIFA 45 000 widzów. W porównaniu z innymi arenami turnieju liczby te nie robią jednak wielkiego wrażenia. Dallas Stadium w Teksasie będzie mógł pomieścić 94 000 kibiców, a stadion w Meksyku 83 000. Toronto pozostanie więc jednym z najbardziej kameralnych obiektów całego mundialu.

Dla części obserwatorów nie jest to jednak wada. Wręcz przeciwnie. Wielu ekspertów podkreśla, że stadion został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o piłce nożnej, a nie o futbolu amerykańskim czy organizacji wielofunkcyjnych wydarzeń. Dzięki temu kibice znajdują się znacznie bliżej boiska niż na większości stadionów NFL wykorzystywanych podczas turnieju.

Profesor Uniwersytetu w Toronto Paul Cohen, zajmujący się historią futbolu, uważa Toronto Stadium za jeden z najlepszych stadionów piłkarskich w Ameryce Północnej. Jego zdaniem układ trybun przypomina klasyczne brytyjskie obiekty, gdzie kibice praktycznie otaczają boisko, a atmosfera budowana jest przez bliskość fanów i zawodników.

© City of Toronto | Toronto Stadium

Tymczasowe trybuny Toronto Stadium podzieliły kibiców

Najwięcej emocji wzbudziły jednak nie same rozmiary stadionu, lecz sposób jego rozbudowy. Zdjęcia tymczasowych konstrukcji szybko obiegły media społecznościowe, gdzie część kibiców zaczęła kwestionować ich estetykę oraz komfort oglądania meczów z najwyższych rzędów.

Krytycy zwracali uwagę, że tymczasowe trybuny sprawiają wrażenie prowizorycznych i nie pasują do rangi największego turnieju piłkarskiego świata. Pojawiały się również pytania dotyczące jakości widoczności oraz doświadczeń kibiców, którzy zajmą miejsca w nowych sektorach.

Przedstawiciele stadionu odpowiadali jednak, że podobne rozwiązania były już wielokrotnie wykorzystywane podczas dużych wydarzeń sportowych organizowanych w Toronto. Dodatkowe trybuny pojawiały się między innymi podczas finału MLS Cup, Grey Cup czy NHL Centennial Classic. Według władz obiektu wszystkie konstrukcje spełniają najwyższe standardy bezpieczeństwa, a widoczność boiska ma pozostać na bardzo dobrym poziomie.

Mniejszy stadion, większy sens? Toronto Stadium może zmienić podejście FIFA

Debata wokół Toronto Stadium szybko przerodziła się w szerszą dyskusję dotyczącą sposobu organizowania wielkich imprez sportowych. Część ekspertów uważa, że Kanada zdecydowała się na rozwiązanie kompromisowe i próbowała ograniczyć koszty organizacji turnieju zamiast stworzyć nowy stadion spełniający wszystkie wymogi FIFA. Z drugiej strony coraz częściej podnoszony jest argument, że właśnie takie podejście może być bardziej odpowiedzialne finansowo. Historia ostatnich mundiali pokazuje bowiem, że budowa nowych stadionów nie zawsze kończy się sukcesem.

Jednym z najbardziej znanych przykładów pozostaje Arena Amazônia w brazylijskim Manaus. Obiekt kosztował setki milionów dolarów i został wybudowany specjalnie na potrzeby Mundialu 2014. Po zakończeniu turnieju stadion przez lata miał problemy ze znalezieniem odpowiedniego wykorzystania, a koszty utrzymania stały się dużym obciążeniem dla lokalnych władz.

Podobne pytania pojawiały się również po mistrzostwach świata w Katarze, gdzie część stadionów została zaprojektowana specjalnie z myślą o turnieju. Choć organizatorzy przedstawiali ambitne plany dotyczące przyszłego wykorzystania obiektów, wielu ekspertów zastanawiało się, czy skala inwestycji była uzasadniona.

© Washington Lins | Arena Amazonia

Kanada stanie się wzorem dla gospodarzy następnych turniejów?

Dyskusję o przyszłości stadionów mundialowych dodatkowo podgrzał niedawny ranking przygotowany przez magazyn sportowy Sports Illustrated. W zestawieniu obejmującym wszystkie 16 miast-gospodarzy Mistrzostw Świata 2026 najwyżej oceniono co prawda Vancouver, ale Toronto zajęło bardzo wysokie trzecie miejsce.

Toronto zostało wysoko ocenione dzięki położeniu stadionu blisko centrum miasta oraz łatwemu dostępowi do komunikacji miejskiej. W rankingu podkreślono także wyjątkowo wielokulturowy charakter metropolii, który może stworzyć niepowtarzalną atmosferę podczas mundialu. Organizatorzy liczą, że przez kilka tygodni turnieju całe śródmieście będzie żyło piłką nożną, a strefy kibica i wydarzenia towarzyszące przyciągną setki tysięcy fanów z różnych części świata.

Co istotne, Sports Illustrated uznało stosunkowo niewielką pojemność Toronto Stadium za zaletę, a nie wadę. Według autorów bardziej kameralny obiekt może zapewnić lepszą atmosferę i bliższy kontakt kibiców z wydarzeniami na boisku niż ogromne areny mieszczące kilkadziesiąt tysięcy widzów więcej. To kolejny argument wspierający tezę, że przyszłość wielkich turniejów nie musi opierać się wyłącznie na budowie coraz większych stadionów.

Mundial dla kibiców czy dla sponsorów? Toronto pod ostrzałem krytyki

Choć Toronto jest często przedstawiane jako przykład rozsądnego i zrównoważonego podejścia do organizacji mundialu, miasto nie uniknęło również kontrowersji związanych z kosztami turnieju. W ostatnich miesiącach władze metropolii znalazły się pod ostrzałem części mieszkańców i mediów po ujawnieniu, że miasto odsprzedaje część zakupionych od FIFA biletów partnerom biznesowym i sponsorom po wyższych cenach.

Biuro burmistrz Olivii Chow tłumaczy jednak, że działania te mają pomóc ograniczyć obciążenie podatników kosztami organizacji mistrzostw świata. FIFA umożliwiła wszystkim miastom-gospodarzom zakup około 1,5% lokalnej puli biletów, które następnie mogły zostać wykorzystane do tworzenia pakietów sponsorskich, biznesowych oraz inicjatyw fundraisingowych. Według władz Toronto właśnie w ten sposób miasto próbuje pozyskać dodatkowe środki na sfinansowanie turnieju.

Nie jest to zresztą rozwiązanie stosowane wyłącznie w Toronto. Podobną strategię przyjęło również Vancouver, które znaczną część zakupionych biletów zamierza wykorzystać w programach sponsorskich związanych z mundialem. Kanadyjskie miasta argumentują, że przy stale rosnących kosztach organizacji imprezy każda dodatkowa forma finansowania pozwala ograniczyć wydatki pokrywane z publicznych pieniędzy.

© GoToVan (CC BY 2.0) | BC Place Vancouver

W przypadku Toronto stawka jest jednak szczególnie wysoka. Całkowity koszt organizacji meczów mundialowych szacowany jest na około 380 mln dolarów kanadyjskich. Choć znacząca część tej kwoty pochodzi od władz prowincji Ontario i rządu federalnego, miasto nadal musi pokryć znaczną część wydatków. Burmistrz Olivia Chow wielokrotnie podkreślała, że nie chce finansować organizacji turnieju wyłącznie z pieniędzy pochodzących z podatków mieszkańców.

Decyzja o sprzedaży biletów sponsorom wpisuje się jednak w szerszą debatę dotyczącą dostępności mundialu dla zwykłych kibiców. Podobne kontrowersje wywołała wcześniej decyzja Toronto dotycząca strefy kibica. Początkowo władze miasta planowały pobierać opłatę w wysokości 10 dolarów za wstęp na wydarzenia organizowane w ramach oficjalnego Fan Festivalu. Po fali krytyki ze strony mieszkańców pomysł został jednak wycofany, a organizatorzy zdecydowali się przywrócić bezpłatny dostęp.