Modernizacja Stadio Luigi Ferraris wchodzi w decydującą fazę – projekt ma unowocześnić stadion i przygotować go pod Euro 2032, ale już teraz budzi silne kontrowersje. Redukcja miejsc, rosnąca komercjalizacja i brak dialogu z kibicami sprawiają, że inwestycja dzieli Genuę bardziej niż ją łączy.

Projekt modernizacji Stadio Luigi Ferraris w Genui

Koncepcja przebudowy Stadio Luigi Ferraris zakłada połączenie historycznej struktury obiektu z nowoczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi i funkcjonalnymi. Projekt przygotowany przez pracownię Officina Architetti oraz architekta Hemberta Peñarandę opiera się na założeniu, że stadion nie może zostać przeniesiony ani zastąpiony inną lokalizacją, dlatego cała modernizacja musi zostać przeprowadzona w ramach istniejącej tkanki miejskiej dzielnicy Marassi w Genui.

W praktyce oznacza to zachowanie charakterystycznego układu stadionu, przy jednoczesnej głębokiej przebudowie jego funkcji. Plan obejmuje nowe przestrzenie komercyjne, strefy VIP, rozbudowane zaplecze usługowe oraz zmodernizowane trybuny. Inwestycja realizowana jest przez spółkę utworzoną wspólnie przez kluby Genoa CFC i UC Sampdoria, co ma zagwarantować wspólne zarządzanie obiektem oraz równy dostęp obu klubów do infrastruktury.

Modernizacja Stadio Ferraris i redukcja pojemności stadionu

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów projektu modernizacji Stadio Ferraris jest zmiana jego pojemności. Po zakończeniu prac obiekt ma pomieścić 31 603 widzów, co oznacza niewielki spadek względem obecnej liczby miejsc wynoszącej około 33 205.

Zmniejszenie pojemności wynika z konieczności dostosowania stadionu do współczesnych norm bezpieczeństwa, poprawy widoczności oraz reorganizacji ciągów komunikacyjnych i stref ewakuacyjnych. Architekt Hembert Peñaranda podkreślił, że zmiana szerokości trybun z 70 cm do 60 cm oraz poprawa kąta widzenia z poszczególnych sektorów wymusiły redukcję liczby miejsc.

W nowym układzie przewidziano również 150 miejsc dla osób z niepełnosprawnościami, w tym 65 stanowisk dla użytkowników wózków inwalidzkich. Władze miasta i przedstawiciele klubów podkreślają, że taka redukcja jest nieunikniona, jeśli stadion ma spełniać współczesne standardy UEFA oraz wymagania bezpieczeństwa.

Projekt modernizacji zakłada zachowanie historycznej struktury stadionu przy jednoczesnym wprowadzeniu nowych funkcji komercyjnych i przebudowie trybun.

Krytyka kibiców Genoi i Sampdorii wobec projektu przebudowy Ferraris

Projekt modernizacji Stadio Luigi Ferraris spotkał się z wyraźną krytyką części środowisk kibicowskich obu klubów. Zarzucają one władzom miasta oraz inwestorom brak realnego dialogu społecznego i nieuwzględnienie roli kibiców w procesie projektowym.

Najczęściej podnoszone obawy dotyczą utraty tradycyjnej atmosfery stadionu oraz ograniczenia funkcji trybun jako przestrzeni aktywnego dopingu. Kibice wskazują również na niewystarczające uwzględnienie rozwiązań typu safe-standing, które są coraz częściej stosowane na nowoczesnych stadionach w Europie.

W debacie publicznej pojawia się także krytyka dotycząca komercjalizacji obiektu. Według części kibiców nowy projekt traktuje widza bardziej jako konsumenta niż uczestnika wydarzenia sportowego. Przywoływane są przykłady stadionów europejskich, gdzie kibice byli bezpośrednio konsultowani przy projektowaniu trybun, co miało pozytywny wpływ na końcowy efekt inwestycji.

Finansowanie modernizacji Stadio Ferraris w modelu PPP

Inwestycja w modernizację Stadio Ferraris opiera się na modelu partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP), w którym kluczową rolę odgrywają Genoa CFC i UC Sampdoria jako główni operatorzy przyszłego obiektu. Całkowity koszt projektu szacowany jest na ok. €100 mln, z czego znaczną część mają pokryć same kluby.

W zamian otrzymają one koncesję na zarządzanie stadionem na okres 99 lat, przy czym przez pierwsze 50 lat nie będą zobowiązane do płacenia czynszu. Model ten ma umożliwić realizację inwestycji bez bezpośredniego obciążania budżetu miasta, jednocześnie zapewniając klubom stabilność finansową oraz możliwość generowania przychodów z działalności komercyjnej i wydarzeń pozasportowych.

Miasto Genua argumentuje, że wcześniejsze warianty zakładały sprzedaż stadionu za ok. €14,5 mln przy jednoczesnym obciążeniu administracji publicznej kosztami rzędu €17 mln. Nowa formuła ma więc ograniczyć ryzyko finansowe po stronie miasta i zwiększyć efektywność ekonomiczną projektu.

Po przebudowie pojemność spadnie do około 31 600 miejsc, co wynika z dostosowania obiektu do współczesnych norm bezpieczeństwa i widoczności.

Komercjalizacja Stadio Ferraris i integracja Villa Piantelli

Istotnym elementem projektu modernizacji Stadio Ferraris jest jego rozbudowa funkcji komercyjnych. Stadion ma działać jako przestrzeń aktywna przez cały tydzień, nie tylko w dni meczowe.

W planach przewidziano ponad 10 000 m² powierzchni przeznaczonej na działalność usługową i handlową. Znajdą się tam sklepy klubowe, gastronomia, muzeum klubowe oraz centra związane ze sportem i medycyną sportową. Jednocześnie wyklucza się powstanie klasycznych galerii handlowych – działalność komercyjna ma być ściśle powiązana z charakterem sportowym obiektu.

Projekt obejmuje również integrację pobliskiej Villa Piantelli, która ma pełnić funkcje administracyjne oraz eventowe w dni meczowe. Obiekt ten zostanie włączony w strukturę stadionu i uzupełni jego ofertę o dodatkowe przestrzenie publiczne i organizacyjne.

Harmonogram prac na Stadio Ferraris w latach 2027–2029

Harmonogram przebudowy Stadio Luigi Ferraris zakłada realizację inwestycji etapami w latach 2027–2029, co pozwoli na stopniowe prowadzenie prac bez całkowitego wyłączenia stadionu z użytkowania.

W styczniu 2027 r. rozpocznie się pierwszy etap modernizacji obejmujący część Tribuna Ovest. We wrześniu 2027 r. planowane jest oddanie do użytku skyboxów, czyli ekskluzywnych lóż VIP, które mają zwiększyć przychody komercyjne obiektu. Kolejny etap zaplanowano na wrzesień 2028 r. i obejmie modernizację Tribuna Est oraz Gradinata Sud, jednej z głównych trybun kibicowskich. Ostatnia faza inwestycji przewidziana jest na grudzień 2029 r. i obejmie przebudowę Gradinata Nord, budowę wież stadionowych (Torri) oraz realizację nowego parkingu przy via Canevari.

Inwestycja budzi sprzeciw części kibiców, którzy krytykują rosnącą komercjalizację i brak realnego dialogu przy projektowaniu stadionu.

Modernizacja Stadio Ferraris i przygotowania do Euro 2032

Modernizacja Stadio Luigi Ferraris wpisuje się w szerszą strategię przygotowań Włoch do organizacji UEFA Euro 2032. Władze Genui podkreślają, że celem projektu jest stworzenie nowoczesnego, wielofunkcyjnego obiektu spełniającego standardy UEFA, zdolnego do organizacji meczów międzynarodowych oraz dużych wydarzeń kulturalnych.

Jednocześnie miasto pozostaje właścicielem infrastruktury, mimo długoterminowej koncesji. Ma to zapewnić kontrolę nad kierunkiem rozwoju stadionu oraz jego wpływem na otoczenie urbanistyczne dzielnicy Marassi. Projekt traktowany jest jako element długofalowej strategii miejskiej, w której stadion ma stać się jednym z kluczowych motorów ekonomicznych i społecznych regionu.